PDF

Kalit so‘zlar

Tog‘li hududlardagi ruda konlari
ochiq-yer osti usulida qazib olish
karer maydoni
karer konturidan tashqaridagi zahiralar
ochish sxemalari
stvol
bortori zahiralar

Iqtibos keltirish tartibi

TOG‘LI HUDUDLARDAGI RUDA KONLARNI OCHIQ-YER OSTI USULIDA QAZIB OLISHDA KONTURORTI ZAHIRALARINI OCHISH TIZIMI VARIANTLARINI ASOSLASH. (2026). Oʻzbekiston Konchilik Xabarnomasi, 1(104), 35-39. https://journal.nsumt.uz/academy/index.php/MBU/article/view/73

Annotatsiya

Maqolada tog‘li hududlardagi ruda konlarini ochiq–yer osti usulida qazib olish sharoitida kontur zahiralarini o‘zlashtirish samaradorligini oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotning dolzarbligi karer konturidan tashqarida joylashgan zahiralarni murakkablashib borayotgan kon-geologik va kon-texnik sha-roitlarda qazib olish zarurati bilan izohlanadi. Karer maydonidan kontur va konturdan tashqaridagi zahiralarni o‘zlashtirishda asosiy ochuvchi element sifatida foyda-lanish imkoniyatlari tahlil qilingan. Karer maydonidan ochuvchi lahimlar joylashtirish va rudani tashish uchun foydalanish kapital kon ishlari hajmini kamaytirishi, za-hiralarni ekspluatatsiyaga kiritish muddatlarini qisqartirishi hamda kombinatsiyalashgan qazib olishning iqtisodiy samaradorligini oshirishi ko‘rsatib berilgan.

Ishda zahiralarning karer elementlariga nisbatan joylashuvi, ularning yotish chuqurigi va qabul qilingan transport sxemasiga bog‘liq holda ochishning mumkin bo‘lgan texnologik sxemalari qiyosiy tahlil qilingan. Stvol, qiya va gorizontal lahimlar hamda karer maydonidan foydalanilgan holda kontur va konturdan tashqaridagi zahiralarni ochish variantlari ishlab chiqilib, tizimlashtirilgan. Har bir variant uchun kon-geologik sharoitlar, karer parametrlari va ishlarni xavfsiz olib borish talablari hisobga olingan holda ularning ratsional qo‘llash sohalari aniqlangan. Olingan natijalar tog‘li hududlardagi ruda konlarini ochiq–yer osti usulida qazib olishda ochish tizimlarini loyihalash va optimallashtirishda qo‘llanishi mumkin.

PDF

Adabiyotlar ro‘yxati

1.Chung, J., Asad, M. W. A., & Topal, E. (2022). Timing of transition from open-pit to underground mining: A simultaneous optimisation model. Resources Policy, 77, 102632. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2022.102632

2.Ross, I. T., & Stewart, C. A. (2020). Issues with transitioning from open pits to underground caving mines. In MassMin 2020 Proceedings (pp. 221–238). https://doi.org/10.36487/ACG_repo/2063_11

3.Tadjiev, S., & Sharopov, E. (2024). Assessment and selection of a rational option for the opening of near-contour reserves during open-underground mining of upland deposits. In E3S Web of Conferences (Vol. 525). EDP Sciences.

4.Li, S., Su, W., Yin, T., Dan, Z., & Peng, K. (2025). Research progress and typical case of open-pit to underground mining in China. Applied Sciences, 15(15), 8530. https://doi.org/10.3390/app15158530.

5.Tadjiev, S. (2024). Classification of reserves of upland ore deposits developed by the open-underground method. In E3S Web of Conferences (Vol. 525). EDP Sciences.

6.Chen, S., Zhao, G., & Wang, J. (2023). Geomechanical assessment of crown pillar stability during transition from open-pit to underground mining. International Journal of Mining Science and Technology, 33(1), 123–135.

7.Zhou, Y., Liu, H., & Zhang, W. (2024). Integrated planning for open-pit to underground transition using numerical modelling. Mining Technology, 133(2), 78–92.

8.Jabinpour, A., & Shahriar, K. (2025). Production scheduling for sublevel caving using linear optimization. Journal of Mining and Environment, 16(1), 55–69.

9.Badakhshan, N., Afraei, S., & Bakhtavar, E. (2024). Environmental-cost based optimisation of open-pit to underground transition. Resources Policy, 95, 105178.

10. Мислибаев И.., Алимов Ш. М., Туйчиеваа Д.И. Экспериментальные исследования прочности свойств закладочных смесей с использованием отходов мраморного производства и угольной золы. ISSN 0017-2278 Горный журнал, 2025, № 10. –С. 41-44.

11.Xu, P., Li, W., & Sun, X. (2023). Numerical modelling of rock mass behaviour in deep ore bodies during transition mining. Engineering Geology, 317, 107120.

12.Gao, Q., Wen, Y., & Luo, R. (2021). Evaluation of haulage systems for deep underground–open pit hybrid mines. Tunnelling and Underground Space Technology, 108, 103722.

13.Rakhmangulov, A., Burmistrov, K., & Osintsev, N. (2022). Selection of sustainable open-pit mining strategies based on MCDM. Sustainability, 14(13), 8003. https://doi.org/10.3390/su14138003.

Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Mualliflik huquqi (c) 2026 Misliboev, I.T., Mutavaliev, A.T., Tadjiyev, Sh.T. (Muallif)

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hozircha mavjud emas.